(Zelf) Liefde

Liefde is iets wonderbaarlijks - ik heb er al veel over gelezen.

Zelfliefde? Narcisme? Egoïsme?

Politici, wereld- en religieuze leiders roepen op tot liefde, naastenliefde. Wij moeten klaar staan voor de ander, wij moeten iets over hebben voor de armsten onder ons en een helpende hand bieden. Op de wereld wordt er evenveel oproep tot naastenliefde gedaan als dat er oorlogen, terrorisme, geweld en conflicten bestaan. Die twee houden zich keurig in evenwicht. Het moet toch wel opvallen dat loterijen waar met duizenden en zelfs miljoenen euro's wordt gesmeten, juist die sterke relatie hebben met de goede doelen?

Degene met de meeste invloed, de grootste macht, het meeste geld en een grote mate van narcisme wellicht, zijn vaak ook diegene die deze oproep doen. Die oproepen worden kracht bijgezet door zelf op pad te gaan en de armen en de onderdrukten op te zoeken. Zou dit uit een soort onbewust schuldgevoel ontstaan? Regerings- of religieuzenleiders en leiders van andere groeperingen kiezen er soms voor om een probleem d.m.v. oorlog, terrorisme, racisme of (gewelddadig) protest te gebruiken om hun doel te bereiken. Er wordt altijd geroepen dat het na die strijd beter zal zijn. Zouden die leiders zich realiseren dat het altijd individuele mensen zijn, die de oorlog, de terreur, het geweld en protest met elkaar uitvechten. Eerst blijkt uit het verbale geweld, dat beide kampen geen liefdevolle verhouding met elkaar willen en dan barst het echte geweld los.

Wat doen politiemensen dan?

Wij voeren strijd tegen criminaliteit en onrecht. Dat zijn weliswaar betekenisvolle begrippen, maar wij strijden toch ook tegen mensen? Dus de ene (politie) mens voert een gevecht met de andere (criminele) mens. Wij zeggen weliswaar, dat wij aan de goede kant staan, dat wij de good guys zijn en dat de criminelen aan de slechte kant staan, de bad guys. Wij roepen dat het rechtvaardig is, dat wij deze strijd voeren en dat het wettelijk geregeld is, hóe wij dat doen. Onze tegenstanders roepen vervolgens, dat zij veel te hard worden aangepakt, dat het onzin is om iemand te bekeuren die maar enkele kilometers te hard rijdt, dat iedereen toch de belasting probeert te ontduiken en dat het kopen van een gestolen voorwerp toch niet zó ernstig is. De zwaardere gevallen roepen b.v. dat die vrouw, die verkracht werd, het zelf schuld was omdat zij zich zo uitdagend gedroeg, de moordenaar zegt dat die ander hem maar niet had moeten oplichten, bedriegen of treiteren. Het komt voor dat een mes of een pistool de schuld krijgt. De verdachte roept dan overtuigd tegen de rechter: "het mes ging er vanzelf in", of "het pistool ging vanzelf af."

Iedereen probeert zijn daden te rechtvaardigen, van welke kant je het ook bekijkt. Ook hier is sprake van verbaal geweld, dat uiteindelijk wel móet uitmonden in een fysieke strijd. Via de Bijbel wordt een oproep gedaan om je vijanden lief te hebben, gelijk jezelf. Veel mensen zien hierin een onmogelijke oproep om de vijand zijn daden (zonden) te vergeven en dat het dan weer in orde is. Zou het niet veel meer de bedoeling zijn om ons tot het inzicht te brengen dat er helemaal niets te vergeven valt?

Een Chinees gezegde luidt: "Heb je vijanden lief, maar zorg dat je sneller bent dan zij".

In deze rubriek zal aandacht worden besteedt aan dit uitermate moeilijke probleem. Want hoe kun je nu spreken van (zelf)liefde, als je een hekel hebt aan jezelf of aan anderen?