Totale overgave

Totale overgave

voor eventjes maar
sluit ik mijn ogen

niet om te slapen
maar om mij bewust te zijn

van mijn aanwezigheid
in totale overgave

gun mij dit ene moment
van bedachtzaamheid

voel met me mee
vlei je naast mij neer

gedachten gaan z’n gang
zoals gedachten dat doen

altijd als ik wakker ben
tot aan het eind der tijden

zou ik zo kunnen liggen
de plicht roept echter

zoals de plicht altijd roept
laat me nog even rusten

opdat ik straks kan slapen
in totale rust en overgave

Beeld: © Jacqueline Desmet Turnhout (B.)
Tekst: © Jacques Smeets

Literaire wandeling in de Schwienswei

Bep Mergelsberg (Vrienden van de Schwienswei) uit Sittared organiseerde op 13 juli 2019 deze eerste literaire wandeling door het schitterende natuurgebied De Schwienswei in Sittard. Een stukje natuur dat tot voor kort in de vergetelheid was geraakt. Bep vertelde ons iets over de geschiedenis van de Schwienswei, over de secundaire en tertiaire wegen waarover de Romeinen een paar duizend jaar geleden trokken, over de beken die elkaar hier ontmoeten, over de flora en fauna en over de vroegere ‘schansen’ (schuilplekken), waar de Sittardenaren zich konden verschansen tegen de vijanden.
De Drie Vertellers (Wim Kallen, Niek Bremen en Peter van Deursen, Phil Schaeken, John Hertogh, Bep Mergelsberg en ik zelf trakteerden de vele deelnemers aan deze wandeling op verhalen, proza en gedichten. De voordrachten vonden plaats op diverse mooie plekjes in het natuurgebied. Zij vulden de zomerse lucht, bijgestaan door zingende vogels en snaterende eenden.

De Schwienswei

Langs de grens van mijn land
Stromen beken naar elkaar toe
Ontmoetingen liggen in het verschiet

Verhalen komen tot leven
In dit leefgebied van flora en fauna
Waar de ijsvogel een duikvlucht neemt

De wind de libellen laat dartelen
Komen mensen in vriendschap bijeen
Geen varkens meer in de weide

Mensenvoeten treden in hun spoor
De dis wordt niet meer gedekt
Huizen op wielen trokken zich terug

De natuur trekt nu zijn eigen sporen
Water, dieren en planten, ieder voor zich
Samen levend in deze biotoop

Vertrouwd met gekwetter, gefluit en gezoem
In het middelpunt van mijn bestaan
Ontvouwen zich mysteries

Zijn het mythes of levende verhalen
Je weet het nooit, de onthulling biedt soelaas
De wandeling begint en eindigt

Daar waar verhalen ontstaan
Zij laten zich door ons vertellen
In het hart van de Schwienswei

Tekst: © Jacques Smeets 2019

 

Natuurlijke cyclus

Natuurlijke cyclus

De vlinder legt zijn eitjes
Zij transformeren tot rups
Rups sluit zich op in cocon
En transformeert tot vlinder

In deze cyclus heerst geen angst
Onzekerheid of twijfel
Dieren denken niet maar voelen
Dat denkt tenminste de mens

De vlinder verkent zijn wereld
Ontwikkelt nieuwe eitjes
Die weer transformeren tot rupsen
De cirkel is rond

De mens is vergeten
Dat hij een zoogdier is
Zoals alle andere dieren
De mens gebruikt zijn verstand

Toch creëert de mens ook zichzelf
Maakt hij deel uit van een cyclus
Het zaadje ontmoet eitje in de moeder
Beiden verenigen zich onvoorwaardelijk

In een warme en liefdevolle cocon
Ontwikkelt zich het nieuwe wezen
Op weg naar een nieuwe wereld
Waarin het wezen persoon wordt

Om nieuwe zaadjes te creëren
Die op zijn beurt op zoek gaan naar eitjes
Onwetend, zoals de rups en de vlinder
De mens staat niet boven de natuur

Alle leven op aarde bestaat uit een cyclus
Voortplanting zorgt voor de instandhouding
Van leven in alle vormen en soorten
De natuurlijke cyclus is er altijd

Tekst: © Jacques Smeets

© natuurfilm van Ton Vranken uit Susteren

Recensie ‘Dochters’ van Ton van Reen

Dochters, roman van Ton van Reen.


Een van de vele boeken van de Limburgse schrijver Ton van Reen. Een meesterwerk dat ik niet snel zal vergeten. Het leven van journalist Lennert Rosenberg krijgt een extra dimensie als hij op weg is naar Zwitserland voor de bruiloft van zijn dochter. In het station ontmoet hij onverwacht een jonge vrouw, Nena. Als snel blijkt dat zij gezamenlijke interesses hebben. Het verhaal gaat niet over ingewikkelde relaties, maar al snel blijkt dat zij elkaar begrijpen in hun opvattingen over vrijheid. Zij vertellen elkaar veel over zichzelf en dat brengt hen dichter bij elkaar. Hij ziet haar min of meer als zijn dochter en zij ziet hem als een vader. Gaandeweg het verhaal blijkt dat Lennert zijn eigen geschiedenis is ontvlucht door zich in Afrika te vestigen. Nena vertelt over haar eigen levensverhaal en over de rol van haar familie die in de oorlog naar Zwitserland vluchtte.

Het verhaal laat mij een beeld over de oorlog zien, dat steeds meer duidelijk maakt hoe men in Europa dacht over Joden en vooral hoe sommige Joden zichzelf zagen binnen hun eigen leefomgeving en hoe zij hun eigen afkomst verloochenden. Tegelijkertijd loopt er door het verhaal een rode draad van anekdotes en journalistieke aantekeningen over Afrikaanse landen en dienovereenkomstige culturele, sociale en politieke bijzonderheden. Dat laatste verrijkt mij als lezer in mijn kennis over een enorm continent, waarvan ik eigenlijk slechts een fractie weet.
Ton neemt mij mee op reis, hij vertelt mij verhalen opdat ik zal begrijpen hoe het er in Afrika toegaat, waarom de dingen gebeuren zoals ze gebeuren, ook politiek gezien. Het verveelt geen moment, ik voelde me er als het ware ingezogen. Ton heeft een pakkende en boeiende vertelstijl. Ik heb hem persoonlijk een aantal keren gesproken en hem horen vertellen. Zoals hij vertelt, zo schrijft hij, alles wat hij zegt en schrijft is voor mij interessant.

Ik zal snel verdergaan met het mij verdiepen in zijn schrijfkunst. Het volgende boek ligt al te wachten.

Jacques Smeets

Elsloo, 2 januari 2018

Vogelvrij

Vrijdag, 7 juni 2019, was ik op uitnodiging van beeldend kunstenaar Jan CM Peeters uit Baexem aanwezig bij de opening van een expositie in de Missiekapel naast de kerk te Heythuysen. Daar exposeerde beeldhouwer Godelieve Geurts uit Roermond haar werk ‘Vogelvrij’, een installatie bestaande uit twee uit sloopijzer geslepen en gelaste beelden (zie foto’s) en boot en een persoon.

Lees verder →

Witte kruisen

Memorial Day Margraten.
Het is elk jaar weer een indrukwekkend moment op de Amerikaanse militaire begraafplaats te Margraten.
De zaterdag, voorafgaande aan dit herdenkingsdag, stond er in Horizon (bijlage bij dagblad De Limburger) deze schitterende foto van Peter Schols. Diep onder de indruk bij het zien van zoveel witte kruisen ontsproten aan mijn brein de volgende woorden:

Margraten. 22/05/2019. Amerikaans kerkhof, voorbereidingen Memorial Day.

 
Witte kruisen
 
Oneindig ver reiken de gedachten
Bij de talloze rijen witte kruisen
Hier rusten duizenden helden
Hebben geen weet van het ritueel
Dat zich jaarlijks boven hen afspeelt
 
Zij marcheerden de dood tegemoet
Heldhaftig, aangemoedigd door hun leiders
Sterven voor het vaderland maakt moedig
Zelfs als het vaderland achter hun ligt
En zij de kogelregen tegemoet lopen
 
De wind boven de witte kruisen heeft zich gelegd
Totdat straaljagers hoog boven hun hoofden
De stilte bruut verbreken met een eresaluut
Voor de soldaten die hun leven gaven
Opdat wij in vrijheid kunnen leven
 
Zij volgden slechts de bevelen op
Ontsnappen aan de dood was onmogelijk
Wat restte bleek ijdele hoop op overleven
Strak in het gareel blijven was het motto
De vijand moest worden verslagen
 
Slechts weinigen overleefden de run
Enkelen herdenken ook dit jaar nog
De kameraden die zij zagen vallen
Wellicht staan deze veteranen
Voor het laatst aan de witte kruisen
 
Geen enkele vogel op deze gedenkplaats
Floot in die zwarte periode zijn lied
Zoals de mensen tussen de witte kruisen
Niet voelen wat de helden toen voelden
Nooit de bevelen hebben gehoord
 
Grasmaaiers doen gestaag hun werk
In het gelid, zoals de soldaten marcheerden
De begraafplaats mag geen smet vertonen
De witte kruisen en het groene gras zijn symbolen
Van oprecht eerbetoon aan de soldaten van toen
 
Zolang de grasmaaiers hun werk doen
Is oorlog heel ver van ons vandaan
Blijven wij gedenken, ieder jaar weer
De helden die hun leven gaven
Beloond met een witte kruisen
 
Foto: @ Peter Schols
Tekst: @ Jacques Smeets

Emotieloos

Het debat tussen premier Mark Rutte en Thierry Baudet van Form voor Democratie was eigenlijk een nep debat. Immers, beide nemen geen zitting in het Parlement.  Dat de NPO er toch voor koos om het uit te zenden was natuurlijk vanwege de beladenheid van de thema’s en de zekerheid dat het een hoge kijkdichtheid zou scoren.

Lees verder →

De ballen!

Sportjournalist Ivar Hoekstra verwoordde zijn frustratie over diverse vormen van hufterig gedrag in zijn wekelijkse column van De Limburger. Hij hekelde het gooien van blikjes bier naar burgemeester Femke Halsema tijdens de huldiging van de kersverse landskampioen Ajax.
In het kielzog van dit asociale gedoe haalde hij ook de afscheidsgroet ‘de ballen’ van tv-commentator Jan Smit na afloop van het Eurovisiesongfestival aan en de weigerende hand en bellende gele hesjes bij premier Rutte.

Lees verder →

Waarom?

De krant bezorgen ’s ochtends vroeg heeft zo z’n bijzondere kanten. Als je ’n keer of honderd wordt geconfronteerd met een bericht over Thijs H. op de voorpagina dan kan er van alles met je gebeuren. Gedachten schieten heen en weer om in de loop van de dag hun plaats te vinden.

Waarom?

Zomaar, een dinsdagochtend
De kille wind blaast over over de heide
Honden dartelen vrolijk rond
Baasjes en bazinnen genieten

Op het oog lijkt het een vredig tafereel
Niets duidt op een uitbarsting
Opeens is er de angst, de pijn
Het sterven is naderend

Vogels vliegen op van vreemde geluiden
De honden zijn zich nergens van bewust
Van wat hun begeleiders overkomt
Zij snuffelen en dartelen vrolijk verder

Levens worden abrupt afgebroken
Nabestaanden openen nietsvermoedend de deur
Hun wereld stort in na het bericht
Ouders zijn totaal ontredderd

Kinderen verliezen plotsklaps hun vader of moeder
Een vader en moeder volledig overrompeld
Door het handelen van hun zoon
Harten breken, het verstand staat stil|

Zomaar, een dinsdagochtend,
De wind blaast nog steeds over de heide
Rood-witte linten markeren de gebeurtenis
Witte pakken,speurders zoeken naar sporen

Nieuws verspreidt zich over het land
In het kielzog onbegrip, woede, verdriet
Vragen, veel vragen, nog geen antwoorden
Waarom, waarom, waarom dan toch?

Antwoorden volgen later
Over slachtoffers en dader
Zouden alle vragen worden beantwoord?
Speculaties alom, vooral in de media

In de huizen van enkelen heerst diepe treurnis
Nabestaanden kruipen dicht bij elkaar
Zoeken troost en woorden
Het plotselinge verlies is eindeloos

Op een andere plek zoeken ouders
Naar woorden en antwoorden
Waarom, waarom, waarom dan toch?
Op de heide fluiten de vogels hun lied

© 2019 Jacques Smeets

Herdenken

    2019-05-04 19:47:22 AMSTERDAM – overzicht van het Nationale Monument op de Dam tijdens de nationale dodenherdenking. ANP REMKO DE WAAL

stilte, in gedachten
op de herdenkingsplaatsen
twee minuten ingehouden adem
de wind waait even niet meer

acht slagen vanuit de hoogte
het Wilhelmus klinkt
na de Last Post
zoals elk jaar

stilte, in gedachten
gemengde gevoelens
over oorlog en terreur
over vrede en vrijheid

een gedicht strooit zich uit
over de hoofden vol gedachten
welgemeende voordracht
van een nieuwe generatie

stilte, in gedachten
kapotgemaakte levens
tirannie en onderdrukking
chaos in de wereld

weten en niet-weten
zwijgen, stilzwijgen
schreeuwen, smoren
muziek breekt harten

stilte, in gedachten
kransen en bloemen
sieren de gedenkplaats
elk jaar opnieuw, altijd

een licht knikje of een groet
saluut aan slachtoffers
voelbaar tot op het bot
de stilte schreeuwt om vrede

stilte, in gedachten
vrijheid, onbetaalbaar
vrijheid, voor altijd vrij
blijf herdenken

2019 Jacques Smeets