Een zacht briesje

Onderstaande column schreef ik 6 jaar geleden. Aanleiding was een bezoek aan pater Nies van Lier  te Heythuysen. Hij was ten tijde van de verdwijning en dood van Nicky Verstappen pastoor van Heibloem, het dorp waar Nicky vandaan kwam. De dood had een enorme indruk gemaakt in Heibloem, terwijl het onderzoek en uitlatingen van allerlei mensen de inwoners van het dorp tot stilzwijgen bracht. Niemand bleek meer bereid te zijn om iets te vertellen. Nies van Lier sprak de kerkbezoekers tijdens de preken rechtstreeks aan op dit gedrag, hetgeen hem niet in dank werd afgenomen. Hij was sowieso al een soort ‘rebel’ binnen de R.K. kerk, immers hij had vaker openlijk gezegd dat de kerk ‘uitgepraat’ was en dat wij mensen ons niet meer naar het kruis moesten richten.
Toen ik pater van Lier leerde kennen wist ik van zijn bestaan niet af en evenmin van zijn betrokkenheid bij Heibloem. Dat ik de column nu hier plaats heeft te maken met het feit dat ik recent een e-mail van pater van Lier kreeg waarin hij het betreurde dat de media geen aandacht had besteed aan het feit dat het op 10 augustus 20 jaar geleden was dat Nicky verdween en dood werd aangetroffen.  Ik was een paar weken daarvoor bij hem op bezoek geweest, samen met mijn vrouw. Wij bezochten hem in de afgelopen jaren minstens een keer per jaar en tijdens onze gesprekken kwam Nicky Verstappen steeds ter sprake. Wij hebben tijdens ons recente bezoek kort gesproken over het lopende DNA-verwantschapsonderzoek. Blijkbaar hield hem deze kwestie tot op de dag van vandaag bezig.
Toen ik zijn bericht las dacht ik terug aan onderstaande artikel, dat ik in die tijd ook naar de krant stuurde.

Een zacht briesje.

Zondag, 28 oktober 2012.

Zomaar een zondag, een frisse sombere herfstdag. Een zacht briesje begeleidt ons naar Midden-Limburg. We gaan op bezoek bij pater Nies van Lier in het zorgcentrum De Kreppel te Heythuysen.
Nies van Lier is een 87 jarige gepensioneerde geestelijke, iemand die vanaf zijn jeugd geestelijke wilde worden, niet omdat het zijn roeping was, maar omdat hij dan naar het gymnasium kon. Hij is de oudste zoon in het gezin van 11 kinderen. Zijn ouders hadden een boerenbedrijf in een Midden-Limburgs dorp, zoals er toen zovelen waren. In dat dorp gebeurde er niet veel, dus speelde zich het jeugdleven van Nies voornamelijk op en rond de boerderij af. Naarmate de kinderen ouder werden was het ook snel duidelijk dat studeren er niet in zat. Er was echter één uitzondering; degene die geestelijke zou willen worden – en dat moest er minstens één uit het gezin zijn – mocht naar het gymnasium. Voor Nies was dit dé gelegenheid om toch te kunnen gaan studeren, dus liet hij zijn ouders onomwonden weten dat hij graag geestelijke wilde worden. Zijn aandacht voor het vrouwelijk schoon zat in die tijd sowieso ver verscholen in zijn bestaan.
Aldus geschiedde. 

Ik leerde Nies van Lier in oktober 2010 kennen. Intussen alweer bijna 8 jaar geleden. Nies was toen 85 jaar oud. Op een van de zaterdagen in die maand las ik een artikel van deze man in de krant. Ik begreep dat hij nog zeer actief in het leven stond, preken schreef en zelfs een website onderhield.

“Noem mij vooral mens” zijn zo ongeveer de laatste woorden in dit interview van iemand die zich volwaardig mens mag noemen. Ik kende deze mens niet totdat ik het artikel las. Tijdens het lezen al voelde ik een drang om de man persoonlijk te ontmoeten en zijn gelukzalige gevoel zelf te ervaren. Ik heb hem nog dezelfde dag gebeld en hij was razend enthousiast over dit telefoontje. Er werd direct een afspraak gemaakt en op 16 oktober 2010 was ik samen met mijn vrouw in Berchanianum, de verblijfplaats van Nies van Lier.

God wil gezelschap, stond in het interview. Mijn vrouw en ik begrepen precies wat hij daarmee bedoelde. De man was een levende mens zoals zovelen op de wereld, maar waarvan er slechts weinigen zo open zijn. Wij spraken over de nieuwe regering, over seksueel misbruik in de kerk, over borstkanker, over onze ontwikkelingen en over de samenhangen en overeenkomsten tussen onze beide beroepen (geestelijke en politieman).
Met liefde gaf ik deze man mijn boek De blauwe Diender cadeau. Twee dagen later kreeg ik een e-mail van hem (jazeker, 85 jaar en nog helemaal bij de tijd) waarin hij schreef dat hij het bijna in één adem had uitgelezen en diep onder de indruk was. Hij zag hierin dat de confrontatie met jezelf een noodzakelijk ingrediënt is voor een gezonde en aantrekkelijke menselijkheid.
Diepzinnige woorden van een bijzonder wijs mens.
Nies vertelde honderduit, over zijn kijk naar het universum in relatie tot zichzelf en de communicatie tussen beide werelden. Onomwonden vertelde hij dat het in zijn kop gonsde, er moest nog zóveel uit wat erin zat. Hij realiseerde zich dat hij een lichaam had van 87 jaar oud en dat zijn hersenen een jaar of dertig jonger leken te zijn. Voor zijn hart gold kennelijk hetzelfde, dat had Nies van zijn arts vernomen.

Voordat wij vertrokken gaf Nies ons nog een zelf geschreven column mee, die hij recent had voorgelezen aan een groep mensen in het cultureel café Salon Remunj, gevestigd in de Oranjerie te Roermond. In dit artikel refereerde hij aan zachte briesjes in onze hersenen, ons gemoed of ons gevoel, zo apart dat je er geen naam of woorden voor hebt en dan kan je er beter niets over zeggen. Nies is iemand die zo’n briesje in ons veroorzaakte, zonder het in beton van woorden vast te leggen en ze met vuur en geweld te verkondigen. Hij is wel iemand die zich vurig wenst dat hij nog lang zijn gedachten tot de verbeelding kan laten spreken.

Net voordat we in onze auto stapten om terug te keren naar huis, blies een zacht briesje over ons heen. Wij weten nu dat dit briesje ons dichter met Nies en met ons zelf verbond. In tegenstelling tot Nies vinden wij dat we er wel iets over moeten zeggen.

 

Leny Bird

Omstreeks 2012/2013 werd mijn vriendschap met  de veelzijdige kunstenaars Leny Franken en Leo Klein uit Eygelshoven geboren. Hij ontstond via de Kunstmanifestatie Kunzfettie te Sittard en Overmunthe in de Terpkerk te Urmond. De laatste paar jaar schreef ik bij allerlei gelegenheden welke door beide kunstenaars waren georganiseerd of bij persoonlijk werk stukjes poëzie. Hier en daar trad ik op als mysterie guest, zoals b.v. bij de party’s ter gelegenheid van hun verjaardag. Deze poëzie heb ik vervolgens hier op deze website geplaatst.
Op 4 augustus 2018 vierde Leny haar 65e verjaardag. Leo had een mooie (geheime) verrassingsparty voor haar verzorgd waarbij ik de vrijheid kreeg om iets moois te schrijven en voor te dragen. Dat het gedicht iets te maken zou hebben met de kunstwerken van Leny was evident. Haar bronzen vogels van het project Mus-Lukt bracht mij tot het volgende:

Leny Bird

Een open lach, vrolijk en trots
Aanstekelijk betrokken bij kunst
Nieuwsgierig naar ontmoetingen
Bruisend van creativiteit

Samen met Leo, de levenskunstenaar
Liefde voor de kunst verbindt
In het werk en in het leven
Vloeit samen tot L&L art+design

Bronzen vogels slaan hun vleugels uit
Zover dat kan natuurlijk
De imperfectie voorbij
Mislukt wordt Mus-Lukt

Het concept is overduidelijk
Het gaat om de kunst van het weglaten
Er zijn en toch niet bestaan
Een concept van eenvoud en ingetogenheid

De beschouwer oordeelt over de vogel
Zoals de kunstenaar bedoelt: met een open lach
De bronzen vriend is haar boreling
Ze heeft hem immers in haarzelf verwekt

Vivo Linio, het is slechts een motto
En tevens uiting van pars pro toto
De filosoof, verenigd in het kunstwerk
Diepgewortelde geestverwantschap

De mens is beperkt, niemand is perfect
Ook Leny en haar vogels niet
Beide zijn wel in balans met elkaar
Zoals de dag zich verhoudt tot de nacht

Koket en uitdagend toont zij vrouwelijk schoon
Het is de schoonheid van de kunstenares
Of het brons is, schilderwerk of keramiek
Een vogel, een schilderij of een danseres

Alles draait om leven en liefde
De liefde met Leo is rotsvast
Wij eren jou voor alles wat jij bent
Voor de liefde die jij ons schenkt

De levenslijn blijft bestaan
Tijdloos, in al zijn facetten
Houdt elkaar vast en laat elkander los
Ervaar de verbinding

Vivo Linio

© Jacques Smeets 2018

 

Einde van de dag

Einde van de dag

De zon lijkt haar weg te zoeken

tussen de wolken naar de horizon

Zonnestralen kleuren de wolken

Een palet, het lijkt een schilderij

De opgewonden fotograaf kijkt ernaar

De lens klikt even open

Om direct daarna weer te sluiten

De dag is ten einde

De avond valt, de koeien staan roerloos

Alsof zij dit kunstwerk gadeslaan

De bomen houden trouw de wacht

De mens kan zich te ruste leggen|

Het werk is volbracht

Een nieuwe dag ligt in het verschiet

Tekst: © Jacques Smeets
Foto: © Fons Verhoeve

VivoLinio

Splash!

VivoLinio,
de lifeline van een kunstenaar
weerspiegeld in kunst

schildergrafie
licht werpt schaduw
over de zeven lagen wit

de vinger laat zijn afdruk na
in papillairlijnen
karakter vormend

muren spreken woorden, sokkels dragen vogels
ik laat mij meevoeren
tot voorbij mijn verstand

Crazy Birds, typetjes, Spielerei,
DameOiseau, Unuf=Unuf
nooit genoeg

zo vrij kan de mens zijn
hij slaat vleugels en vliegt
naar onbekende tijden

MusLukt, Mislukt, Gelukt
Köpkus, Quatromol, hazen.
dieren kijken gelaten toe

Adam is waiting for Eve
de appel onaangeroerd
in het paradijs

AsperGeluk, onbeschaamde fallus
Ik voel de kracht in mij
creatieve inspiratie

Om te reizen
naar onbestemde oorden
Zoals de danser danste met de vogel

VivoLinio
Muziek klinkt uit het niets,
de tong klakt, lippen kussen

gevoelige snaren worden geraakt
reiken tot in het hart
hazenoren spitsen zich

beweeglijk de mens ontvluchtend
onverhoedse wendingen
trekken sporen in het land

goud gesmukt maar o zo puur
zoals lijnen zich eerlijk verbinden
met elkaar tot in eeuwigheid

VivoLinio
van conceptie tot dood
verval in vergetelheid
verdwijnen in een zee van stilte

de herinnering vervaagt in zwart en wit
op weg naar hereniging met al wat is
in grijze tinten

hoor, luister naar de woorden
jubel, wees verrukt
en keer huiswaarts

naar nieuw geluk
een nieuwe conceptie
vanuit gene zijde

in zeven lagen
vier jaargetijden en
twaalf maanden

VivoLinio
de drie-eenheid
het is volbracht

Alles is besloten
van begin tot einde.
Splash!

foto van Jacques Smeets.

De maretak

foto van Jacques Smeets.

De maretak

Wandelend langs de populieren
Overwoekerd door de parasiet
Kom ik tot onverwachte mijmeringen

Eerst maar eens mijn hoofd leegmaken
Van politiek, hoofddoeken en politiegeweld
Van Mugabe, Zimbabwe en feestgewoel

De maretak, ook wel mistel of vogellijm genoemd
Trekt zich niets aan van zijn gastheer
Water en zout onttrekt hij uit de takken

Soms is daar de mens met zijn idee
Om het kanaal te verbreden
Of om de natuur her in te richten

Alsof de natuur hier om vraagt
De maretak die er helemaal niet om maalt
Gekortwiekt of niet, hij laat niet los

Uiteindelijk legt de maretak toch het loodje
Net zoals de boom zich neervlijt op aarde
Het einde is er voor alles en iedereen

Voor de boom en de maretak
Blijft niets anders over dan zich ermee te verenigen
Zoals de mens dat zou moeten doen

Zonder morren aanvaarden
Dat het einde de start is
Van elk nieuw begin

Tekst en foto: © Jacques Smeets

Drie paarden

foto van Fons Verhoeve.

Drie paarden.

Met z’n drieën, gedwee in de sneeuw
Niets vermoedend starend naar de wereld
De witte besneeuwde aarde, sereen
Aan de voet van de boom

Takken reiken naar de hemel
Sommigen hebben het reeds volbracht
De last was te zwaar om zich vast te klampen
Aan de stam van hun leven

Verbaasd kijken de paarden naar de passant
Hij tuurt naar het schouwspel, digitaal of spiegelreflex
Onderwijl zoekend naar het juiste moment
Het tafereel is perfect; klik zegt de camera

Voor eeuwig op de gevoelige plaat
De sneeuw zal veranderen in water
Zodra de natuur dit toelaat
De drie paarden malen er niet om

Zij staan sterk op hun knoestige benen
Laat het maar sneeuwen, de tijd staat even stil.
De passant trekt verder het land in
Op zoek naar een volgend tafereel.

Tekst: © Jacques Smeets
Foto: © Fons Verhoeve Stein

Stairway to Haeven

Stairway To Heaven

De mens graaft en ploegt zich door het leven
Op weg naar schier onbereikbare doelen

Soms zijn het lang gekoesterde wensen of dromen
Het kan ook zomaar om ambitie gaan

De rivier meandert ongestoord door het land
De cyclus moet immers worden afgerond

Geprezen en verguisd door de mens
De rivier is een voedselbron maar kan ook overstromen

Er worden dijken opgeworpen tegen het wassende water
De natuurlijke begrenzing is voor de mens niet veilig

Hij wikt, weegt en ontwerpt snode plannen
Om zichzelf te bevredigen, de rivier doet er niet toe

In zijn onuitputtelijke streven bouwt de mens verder
Aan zijn eigen stairway to heaven.

Tekst: © Jacques Smeets
Foto: © Fons Verhoeven Stein

Voor de liefhebber: Hier is Led Zeppelin
https://www.youtube.com/watch?v=D9ioyEvdggk

Mysterieus

foto van Jacques Smeets.

Mysterieus

Een deken van mist verhult het land
Verdwijning van wat eerst zichtbaar was

Het blote oog van de mens neemt waar
Wat het ziet en verwerkt in het brein

De mist verhult mysteries
Van wat de natuur herbergt

Voor de mens een natuurverschijnsel
Voor de natuur heel gewoon

Alsof er niets te verbergen valt
Een koe onttrekt zich aan de deken

Op zoek naar…
Ja, naar wat eigenlijk?

Het mysterie wordt niet ontrafeld
Het bestaat omdat het er is

Niet meer en niet minder.
Er valt niets te verklaren.

Een mysterie is nu eenmaal
Mysterieus.

Tekst: © Jacques Smeets
Foto: © Fons Verhoeve Stein

Zwangerschap

Zwangerschap

Zonovergoten en toch onheilspellend
De gemeenschap zoekt beschutting

Veranderlijkheid van het weer
Komt overeen met de mens

Dreigende luchten dringen op
Op gepaste afstand gehouden door de zon

Zwangere wolken draperen het land
Weldra wordt de buik geleegd

Levensvocht valt neer
Er wordt volop gelaafd

Na de regen droogt het land op
Zoals het hoort na een bui van verdriet

Mensen kruipen uit hun beschutting
Goedgemutst komt men weer tot leven

De teerling is geworpen
Besluiten zijn genomen

Omarm de geboorte in volle glorie
Overtuigd van nieuw leven

In vruchtbaarheid

Tekst: © Jacques Smeets
Foto: © Fons Verhoeve Stein

Vervulling

Het was dit jaar (2018) weer eens genieten geblazen in de Oranjerie te Roermond. Daar voerden Guido Dieteren en Wendy Kokkelkoren met Guido’s Orchestra hun nieuwste show Maestro of Music uit voor een bomvolle zaal.  Het werd een hele bijzondere en onvergetelijke avond.
Zeer inspirerend voor iemand als mij die iets met woorden heeft.
De show maakte zoveel indruk op mij dat ik er de volgende poëzie over schreef.


Vervulling.

Tedere klanken vanachter het immense gordijn
Spotlights lichten op als het doek zich traag opent
Aanzwellende muziek dringt door tot diep in mijn hart
The show begins, duizend harten openen zich

Het orkest reist door de tijd, het vertrek aangekondigd
Conte partiró, hemelse stemmen vullen de ruimte
Kleurrijke kleding siert de muzikanten en solisten
Strijkers, blazers en slagwerkers komen tot leven

Een ster daalt statig af, betreedt het podium,
Vanuit een sterrenwolk uit de hemel
Als een engel, haar stem streelt het publiek
Warm, vertederend, groots, een echte diva

De maestro in vol ornaat voor zijn troepen
Gepassioneerd in liefde met zijn viool
Het publiek aanrakend met strijkstok en snaren
Solisten voeren mij naar grote hoogten

Het programma vult zich met duetten,
De muzikale show bruist in volle hevigheid
Ik word heen en weer geslingerd
Van Bohemian Rhapsody tot Halleluja

Oorlog is van alledag, jonge mensen sterven
Miserabele toestanden op de slagvelden
Bring him home, bidden vaders en moeders
Het gebed voelt goed, mijn hart komt tot rust

That’s what it feels like rolt van het podium
I did it my way, vertelt de leader of the band
De zaal zingt hartstochtelijk mee op de tonen
Dankbaarheid, een diepe buiging voor het applaus

Alles is eindig, Mazzeltov danst nog eenmaal
Een hymne draagt ons tenslotte mee
Naar de Highlands Cathedral in Schotland
In stilte keer ik huiswaarts, vervuld van liefde.

©Jacques Smeets