Ballade van de natuur

Recent was ik op bezoek bij pater Nies van Lier (1925), voormalig pastoor van Heibloem. Aan een muur in zijn appartement van Aqua Viva te Nijmegen hing onderstaande foto, ingelijst achter glas. Het trok mijn bijzondere aandacht vanwege het tafereel dat ik probeerde te begrijpen. Pater van Lier vertelde mij dat dit een momentopname was van een performance in 2008 op een buitenterrein van Grathem, bedacht door beeldend kunstenaar Jan CM Peeters uit Baexem. Ik werd geraakt door wat hij vertelde, waande mij ter plekke en ervoer allerlei emoties. Ik wilde er meer over weten.

De volgende dag zocht ik contact met kunstenaar Jan CM Peeters. Het werd een lang gesprek waarin hij mij uit de doeken deed wat deze performance betekende. Hij verwees mij tevens naar zijn website waar ik een link vond naar een beschrijving van de voorstelling door het Cultureel Maandblad Zuiderlucht. De woorden van de kunstenaar en wat ik las in die beschrijving in Zuiderlucht trokken mij nog meer terug in het tafereel en ik voelde een drang om een stukje poëzie te schrijven bij het tafereel. Daarin lijkt het alsof ik een van de toeschouwers ter plekke ben. Dat is niet het geval, maar alles wat ik er nu over weet moedigt mij aan om deze plek, waar de 28 rotsblokken nog steeds verspreid liggen, spoedig te bezoeken.

Jan gaf mij toestemming om deze foto te plaatsen.
Voor meer informatie over deze ‘beeldendichter’ verwijs ik graag naar de:

website van Jan CM Peeters 

Verder is hier een link met een film over met wie het project is ontstaan vanuit Grathem en Bolognano (Italië). Jan C M Peeters creëerde en regisseerde op verzoek van barones Lucrezia di Domizio Durini (Bolognano), Stefano Odoardi (Abruzzen) en Jackie Smeets (Kapittelsbos/Grathem) deze film met de titel ‘INCONTRARE/ONTMOETEN’ voor de New Arsenale van de 100 dagen durende grote kunstmanifestatie; de Biënnale van Venetië in 2007.
Onder meer de kalk zandstenen uit de Midden-Italiaanse Abruzzen op Kapittelsbos in Grathem speelden een rol in zijn beeldende kunsttentoonstelling en performance: “als ik zo’n steen niet vind, maak ik hem”. 

Film over Ballade van de Natuur

Ballade van de natuur

28 schapen
28 rotsblokken
28 muzikanten

komen samen in een weiland
epicentrum van Grathem
vormen een beeldend gedicht

hymne aan introvert landschap
de Jezuiet klinkt geruststellend
de natuur haalt opgelucht adem

instrumenten laten de lucht trillen
muziek daalt neer over het tafereel
de schapen lijkt het niet te deren

mensen des te meer
klanken dringen door tot in harten
het verstand ordent dit beeldgedicht

voor de beeldend kunstenaar is het de
uiting van maandstonden en vruchtbaarheid
van beeldende kunst, theater, muziek en film

verhalen worden opgehaald
gaan van mond tot mond
de herder telt zijn schapen

de spanning is voelbaar
tussen de formele omgeving en vrijheid
in de ontmoeting van stilstand en beweging

het gaat om de ervaring van het geheel
verstand versus gevoel
stenen lijken op schapenruggen

klanken weerkaatsen op rotsblokken
zoeken zich een weg door dit spektakel
om zich te verliezen in eeuwigheid

de ademhaling van de natuur
toont zich in volle glorie
als een ware ballade.

Performance: ©Jan CM Peeters Baexem
Tekst: ©Jacques Smeets 2019

Nieuwe dag

Nieuwe dag

de ogen zojuist geopend
knipperend met de leden
wimpers zijn nog in verwarring
zoveel moois in één enkel moment

terwijl de dag voorzichtig kriekt
de zon stijgt naar grote hoogte
om de aarde te verwarmen
opdat men verrukt wordt

een nieuwe dag biedt alles
wat nog in het verschiet ligt
zelfs voor moeder Maas
is dit een dankbaar tafereel

stromend van oorsprong naar zee
daar waar alles samenstroomt
om vervolgens door de zon
te worden opgewarmd

omhoog te stijgen en door de wind
aangemoedigd opnieuw aan land te gaan
zich leeg te storten over de wereld
van mensen, dieren en bomen

alles laaft zich aan deze Bron
het water zoekt zijn weg
naar onbekende oorden
tot in onze diepste wezens

met dank aan de stralende zon
die weet dat de mens ernaar kijkt
zich telkens weer verwondert
over dit onmetelijke wonder.

een tredmolen van dagen
rondtollend met de zon
eindeloze vriendschap
gesloten op deze nieuwe dag

Foto: © Selena Coumans, Stein
Tekst: © Jacques Smeets 14-02-2019

Winterkou

Winterkou

ik heb het koud
innerlijk koud
in mezelf
tot in de botten

de zon biedt warmte
aan dit koude tafereel
ik laat de rust met rust
laat ook de bank achter

op mijn weg door
het winterlandschap
idyllisch plekje natuur
verse sneeuw op de takken

bescherming biedend
tot aan de lente
koesterend in de zon
weidse blik over het land

mijn ogen zoeken steun
in wat ik zie en wat ik voel
de kou in mijn lijf verdwijnt
warmte stroomt door me heen

levenskracht overheerst
bij dit winters plaatje
goddelijk bijna
ik stap stevig door

Koning Winter maakt me blij
spieren en botten leven op
in gedachten is het al lente
nieuw leven op komst

het winterkoninkje huppelt blij
van hot naar her en weer terug
ik huppel mee op zijn cadans
cadans balans, rust

winterkou is noodzakelijk
voor mens en natuur
getijde na getijde
zolang de aarde is

Foto: © Ronald Smeets

 

Pardon?

Pardon?

kinderogen verwachtingsvol
vragend, soms smekend
papa en mama onzichtbaar
teruggetrokken achter de schermen

politici buitelen over straat
struikelend over elkaars woorden
pardon, ik struikelde over mijn imago
sorry dat ik even niet aan jullie dacht

camera’s klikken en draaien
langs tafels, gevuld met onbegrip
met weel woorden en toch nietszeggend
menselijke decorvulling klapt

om zoveel onbenul
kille kijkcijfers versus hartstocht
hardvochtigheid en akkoord in strijd
met menselijkheid en empathie

buiten het oog van de camera
de rauwe werkelijkheid
van vluchtelingen en gelukzoekers
mensen van vlees en bloed

de bewindsman in discretie gehuld
bekijkt en studeert dossiers
veel dossiers, teveel mensen
dat verdomde akkoord

twijfel, angst voor de publieke opinie
voor een diepe val in het ongewisse
extreem rechts ligt op de loer
verzamelt munitie en slijpt de messen

kinderlijk pardon?
vergeet het maar, stop de invasie
welke invasie, welke vijand?
grenzen vervagen of verscherpen

kinderen aan tv-praattafels
papa en mama achter de schermen
je ziet ze niet, zijn ze er wel?
onbegrip en ongeloof

vertegenwoordigers van hulporganisaties
idealisten en wereldverbeteraars
advocaten en rechters
de IND en een staatssecretaris

voeren de boventoon
de kinderen verwachtingsvol
soms pratend aan tafels
meestal stilzwijgend in centra

uiteindelijk lukt het
er is politieke beweging
starheid versoepelt schijnbaar
voor het oog van de camera’s

verkiezingen komen eraan
het gaat om winst of verlies van imago
om politieke status, niet om kinderen

Pardon?

Kunstwerk: © Jacqueline Desmet Turnhout (B.)
Tekst: © Jacques Smeets

Pastorale

 

 

 

 

 

Pastorale

Volop zomer, een lieflijk tafereel
Koeien, vreedzaam grazend
Gestreeld door zonnestralen
Ongestoord, in de stilte van de natuur

Op het land is het werk gedaan
Op de schoven rust het graan
Te drogen zolang het nodig is
Onderaards bedrijvigheid

Mijnwerkers hanteren pikhouwelen
Om in het angstige donker
Te oogsten wat de aarde biedt
Het zwarte goud uit Limburgse gronden

Ervaar de nostalgie van het boerenleven
Samen met vergane glorie ondergronds
Gouden aren geven kleur aan het bestaan
Uitgewuifd in de zachte zomerwind

De boerderij biedt beschutting
Uitrusten van de noeste arbeid
De koeien trekken zich terug in de stal
Niet wetend wat zij doormaken

Mensen kruipen in huis bij elkaar
Nostalgie voert de boventoon
Maar ook of de oogst is gelukt of niet
Verwilderde hagen verbergen de verhalen

De overgang naar een nieuw jaar
Is zichtbaar in de wolkenlucht
Storm en regen dienen zich aan
De natuur gaat zijn gang, zoals altijd

Wolken zullen zich ontladen
Zoals de mens zijn zorgen
Wees gerust, elke storm gaat weer liggen
De mens komt weer tot rust.

De natuur waakt over de mens
Zoals de herder over zijn kudde
Op weg naar het leven
Dat hem toelacht.

Schilderijen: © Alfons Smeets
Tekst: © Jacques Smeets

Stil verlangen

 

 

Stil verlangen

Ogen gericht op de verte
Daar waar het goed was
Voor ons allen het beste
Zonder deuk en zonder kras

Ogen gericht op de toekomst
Spreken jullie over mij?
Ik voel mij verwond
Door alles wat je tegen me zei

Ogen gericht op twijfel
Hunkering naar licht in mijn hart
Stop de eeuwige weifel
Verdwijn voor mijn part

Ogen gericht op de hemel
Sterren stralen geluk naar de aarde
In de straten is het gewemel
Van mensen met gebrekkige waarden

Ogen gericht op de liefde
In het licht van de lantaarn
Voel ik wat mij kliefde
Laat mij niet langer staren

Ogen gericht op vreugde
Kom terug en hou me vast
Laat achterwege wat niet deugde
Heb mij lief met heel jullie hart

Foto: © Maaike Schauer
Tekst: © Jacques Smeets

Website Maaike Schauer

Die vier von der Tankstelle


Die vier von der Tankstelle.
Zo omschreef vriend en kunstenaar Fons Verhoeve uit Stein de vier mannen op de bank, waarop hij rechts zelf op de bank zit. Een foto die zó enorm veel betekenis uitstraalt. Of dat komt door het scherpe contrast zwart/wit of dat het de vier mannen zijn die gebroederlijk naast elkaar op de bank zitten uit te rusten van een wandeling. Ik moest denken aan het kinderliedje ‘hoedje van papier’ en toen ontsproten de volgende woorden uit mijn eigen wezen:

Een, twee, drie, vier…
Hoedje van, hoedje van…Fons
Als het dan niet past zetten we jou in de kast
Kom je later vanzelf weer uit de kast
Als het je goeddunkt en lukt tenminste

Een, twee, drie, vier…
Een viertal hangouderen op een bank
Wachtend op wat voorbij paradeert
Wie weet raken zij nog opgewonden
Van zoveel levende schoonheid

Een, twee, drie, vier…
Evenzovele verhalen worden verteld,
Soms ’n beetje aangedikt
Dat mag wel op deze leeftijd
Jaren vertroebelen waarheden

Een, twee, drie, vier…
Je hoeft niet in de glazen kast
Laat je zien, toon je aan het gepeupel
Dat jullie gadeslaat en toeknikt
Wellicht uit jaloezie om zoveel vrijheid

Een, twee, drie, vier…
De blos op de wangen is niet te zien
Kleuren vervagen als je ouder wordt
Zoals het oor niet alles meer hoort
Wat er over jou wordt gefluisterd

Een, twee, drie, vier,
Deze vier genieten van het leven
Van de wandeling en de ervaring
Noemen zich met enige trots
Die Vier von der Tankstelle.

© Foto: Fons Verhoeve Stein
© Tekst: Jacques Smeets 2018

Samen op weg

Twee kinderen aan de wandel. Wel vreemd. De een gaat voorwaarts, de ander achterwaarts. Ik vind het een schitterende foto van Maaike Schauer uit Maastricht en schreef er het volgende gedicht bij.

Samen op weg

Samen onderweg
De een voorwaarts, de ander achterwaarts
Of is het omgekeerd?

Samen onderweg
Verbonden door liefde
Voor eeuwig bij elkaar

Samen onderweg
De band zal nooit breken
Ook al scheiden zich wegen

Samen onderweg
Vluchtend voor oorlog
Op zoek naar genegenheid

Samen onderweg
Een warm huis of een koud kamp
Ver van huis of dichtbij

Samen onderweg
Of gewoon aan de wandel
Aangespoord door liefde

Samen onderweg
Twee richtingen verenigen zich
Vasthouden en loslaten

Samen onderweg
Kijk vooruit
Kijk achteruit

Samen onderweg
Zie hier en nu
Zo is het en niet anders

Samen op weg

Foto: © Maaike Schauer
Tekst: © Jacques Smeets 2018

Kiezen

Kiezen

Welk pad kies ik vandaag?
Ga ik linksaf of rechtsaf
Of toch maar recht door het midden

Recht door zee
Altijd oprecht en eerlijk
Misschien ’n beetje links of rechts

Als het nodig is
Extreem of gematigd
Samen met de ander

Toch maar liever alleen
Blijft de beslissing van mij
Onafhankelijk en bewust

Altijd weer kiezen
Overal en nergens
Het ene pad of het andere

Laat ik het een links liggen
Ligt het andere rechts?
Het doet er niet toe

Elke weg is er één
Zo loop ik over talloze wegen
Elke dag weer

Dus kies ik opnieuw
Zoals de vorige keer
En de volgende keer

Kiezen is niet moeilijk
Je hoeft het maar te willen
Je hoeft het maar te durven

Wees niet bang, je kan het!
Elke weg heeft een begin en einde
De eerste stap brengt je op weg

Foto: © Fons Verhoeve
Tekst: © Jacques Smeets 2018

Het Alziend Oog

Het Alziend oog

Waar je ook gaat, waar je ook staat
Het Alziend Oog is nabij

Zon en schaduw spelen hun spel
Onderwijl voor betovering zorgend

Zeg nou eerlijk
Had jij dit gezien?

In één oogopslag?
Nee, het Alziend Oog is onzichtbaar

Maar het is er wel, kijk maar eens goed
De doorgang lokt je er naartoe

Voel je beschermd door het Oog
Wanneer jij er doorheen loopt

Dat zich omringd weet
Door de natuurlijke elementen

Het speelse karakter verandert
In een serieuze aangelegenheid

Zodra jij er doorheen bent
Geeft het Oog jou de vrijheid

Om op zoek te gaan naar wat jij zoekt
Laat je niet misleiden door het spel

Dat is er slechts om zichtbaar te maken
Wat jij niet zag, maar nu wel

Haal diep adem en ga
Het avontuur tegemoet.

Foto: © Fons Verhoeve Stein
Tekst: © Jacques Smeets