Review Chris van Dam

Ergens in februari 2017 ontmoette ik het huidige Tweede Kamerlid Chris van Dam (CDA) voor het eerst. In het verleden ontmoette ik wel vaker Kamerleden en voor mij was en is de vertegenwoordigende politieke partij geen issue, dus dat is ook niet het geval bij de ontmoeting met Chris van Dam. Mijn contacten en ontmoetingen zijn altijd gebaseerd op het politiewerk en de impact die het heeft op de individuele agent en/of de samenleving.

Chris van Dam is een voormalig politieman, was Officier van Justitie en plv. Hoofdofficier van Justitie en sinds de Tweede Kamerverkiezingen in maart Kamerlid. Wij spraken elkaar heel even tijdens een tweetal verkiezingsdebatten, waarin ik nog actief deelnam als ambassadeur van het politieberoep. Ik volgde ’n beetje wat hij zoal op LinkedIn schreef. Na de verkiezingen werd hij beëdigd als Tweede Kamerlid en is in die hoedanigheid woordvoerder  Justitie en Veiligheid (OM, rechtspraak, grensbewaking, rampenbestrijding), Politie, Grote stedenbeleid en Kerkgenootschappen. Hij trof mij door zijn openhartige en oprechte manier waarop hij in de debatten en een aantal artikelen sprak over de menselijke kant van het politieberoep. Voor mijn als oud-politieman zeer herkenbaar.
Wij hielden min of meer contact via het sociale medium LinkedIn. Op enig moment kreeg ik het idee om hem een exemplaar van mijn boek De Blauwe Diender in Den Haag te gaan aanreiken. Hij reageerde direct enthousiast en stelde zelfs voor om het boekje bij mij thuis in ontvangst te komen nemen. Zo gezegd zo gedaan.
Op 25 december 2017 stond hij bij mij aan de deur. Wij spraken anderhalf uur met elkaar bij het genot van koffie en vlaai. Met een gesigneerd exemplaar en voorzien van een persoonlijke noot toog hij huiswaarts.
Op oudejaarsdag ontving ik een e-mail van hem. Daarin schreef hij de volgende review over mijn boek:

Jacques Smeets schreef het boek ‘De Blauwe Diender, kroniek van een politieleven‘. En ik: ik las het boek in 2 dagen uit. Want voor iedereen die op jonge leeftijd aan de slag ging bij de politie staat dit boek vol herkenbare punten. Een aanrader.

Herkenning. Zeker voor jongens en meisjes die vanuit een beschermd milieu in de banken van de politiescholen in Rotterdam, Harlingen, Heerlen of waar dan ook terecht kwamen. Het uniform, de hiërarchie, het leven in een internaat, de politie-humor, schieten. Allemaal zaken die de aspirant al snel in een andere wereld brachten dan de wereld van hun vaders, moeders en vrienden. Dat vertrouwde nest kwam snel op afstand te staan. Helemaal als Smeets na zijn opleiding in Maastricht agent wordt. Hij beschrijft op indringende wijze hoe hij wordt geconfronteerd met zijn eerste lijk. Zo goed beschreven dat ik mij tijdens het lezen terug waande in een trappenhuis in Veenendaal waar ik een soortgelijke ervaring had.

Maar ook herkenbaar in het boek van Smeets is de twijfel bij het nut van zijn werk als politieman. Na vele aanhoudingen, verhoren, het typen van eindeloze stapels processen-verbaal concludeert hij dat al zijn inspanningen niet hebben bijgedragen aan vermindering van criminaliteit of afname van geweld. Het leidt tot een gevoel van schaamte, doelloos ronddwalen en het brengt hem op de rand van een burn-out. Het is uiteindelijk Smeets zelf die zich aan zijn eigen haren uit dit drijfzand trekt, die durft te vertrouwen op zijn persoonlijke ontwikkeling, z’n innerlijke stem en intuïtie. En die kan vertrouwen op de rust en steun van zijn vrouw.

Naast vele anekdotische voorvallen uit zijn Maastrichtse politietijd, vormt de persoonlijke ontwikkeling van Smeets de kern van het boek. Zoals hij zelf zegt: van politieagent naar politiemens. En die persoonlijke ontwikkeling is zo herkenbaar dat ‘De Blauwe Diender’ daarmee een lezenswaardig boek is voor hele generaties politiemensen.

Want politiewerk biedt veel kansen voor persoonlijke ontwikkeling, voor leren wie je bent, wat je kunt bijdragen, zicht op wat je minder sterke kanten zijn. Smeets heeft daar oog en gevoel voor en weet uit het stramien van zijn jeugd en dat van de politieorganisatie te breken. Dat dat in ambtelijke organisaties als de politie snel tot ongemakkelijke situaties leidt, blijkt overduidelijk. Na drie jaar voor het korpsblad columns te hebben geschreven, worden deze plotseling niet meer geaccepteerd.
Een reden hiervoor wordt nooit gegeven ….

Het overkomt velen, niet alleen binnen de politie. Tussen het moment dat je als jongeling ‘bij de baas komt’ en het moment dat je met pensioen gaat (in welke vorm ook) ligt een lange weg van leren en ervaren. Mede door het werk verander je, groei je als mens. Maar tegelijkertijd groeit je baan, de organisatie niet zo maar met je mee. Dat leidt tot spanning, in veel gevallen tot frustratie en boosheid. In de agentenwacht worden verwijten gericht aan de organisatie, aan de leiding, aan de politiek. Maar organisaties en culturen verander je niet zo makkelijk. Smeets laat zien dat kijken in je eigen spiegel meer kans op verandering biedt.

Hij beschrijft hoe hij verantwoordelijkheid neemt voor zijn lot, voor zijn werk, voor zijn loopbaan. En daarmee vervolmaakt hij zijn transformatie tot Blauwe Diender. Want dat is een diender die niet alleen daadkrachtig is, naar voren stapt, een diender met wie je geen ruzie moet krijgen. Maar ook iemand die kwetsbaar is, die de ander menselijk tegemoet wil treden, dienstbaar, met open armen. Die z’n eigen talenten durft in te zetten.

Met dit boek laat Jacques Smeets zien dat hij zich ontwikkeld heeft. Als Diender, als mens, als schrijver. Hij durft zijn creativiteit te benutten. Jacques Smeets is voor mij dé Blauwe Diender.

4 Comments

  1. Prachtig review Jacques
    Doet recht aan jouw politiepassie en betrokkenheid bij vakmanschap. Ik wens je in alle opzichten een prachtig 2018
    Groet Lex

    Reply
    • Dank Lex,

      Leuk om iets van je te vernemen. Intussen is mijn (officiële)ambassadeurschap afgebouwd vanwege gezondheidsproblemen het afgelopen jaar. Neemt niet weg dat ik wel nog steeds betrokken ben bij wat politiemensen dagelijks doormaken, zeker op een vond als deze.
      Voor jou en familie natuurlijk ook de beste wensen.

      Reply

Laat een bericht achter.